İhracat azaldı

Sanayicilere, ihracat amaçlı üretimlerinde kullanacakları hammaddeleri gümrük vergilerinden muaf bir şekilde ithalat imkanı tanıyan Dahilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında düzenlenen dahilde işleme izin belgelerinin (DİİB) sayısı, geçen yıl, önceki yıla göre artmasına karşın, belgeler kapsamında öngörülen ihracat azaldı. Dış Ticaret Müsteşarlığı`nın (DTM) verilerine göre, 2008 yılında 5 bin 521 olan düzenlenen DİİB sayısı, geçen yıl yüzde 9,56 artış ile 6 bin 49`a çıktı. Belgeler kapsamında öngörülen ithalat tutarı, yüzde 31,9 azalarak 37 milyar 982 milyon dolardan 25 milyar 867 milyon dolara geriledi. DİİB kapsamında taahhüt edilen ihracat ise yüzde 28,4 azalarak 60 milyar 125 milyon dolardan 43 milyar 37 milyon dolara düştü. Buna göre, DİİB başına öngörülen ithalat 6,8 milyon dolardan 4,2 milyon dolara, taahhüt edilen ihracat tutarı ise 10,89 milyon dolardan 7,11 milyon dolara geriledi. Geçen yıl, en fazla DİİB düzenlenen sektör, 2 bin 107 adet ile dokuma ve giyim sektörü oldu. Bu sektörde 2 milyar 632,4 milyon dolarlık ithalata karşın 5 milyar 344,4 milyon dolarlık ihracat taahhüdünde bulunulurken, ihracata göre ithalat oranı yüzde 49,2 düzeyinde hesaplandı. Dokuma ve giyim sektöründe öngörülen ihracat tutarı, önceki yıla göre yüzde 7,94 azaldı. Dokuma ve giyim sektöründen sonra, geçen yıl, en fazla DİİB 1718 adet ile gıda ve içki sektöründe düzenlenirken, 2 milyar 524,5 milyon dolarlık ithalata karşılık 4 milyar 951,7 milyon dolarlık ihracat taahhüdü alındı. DİİB kapsamında gıda ve içki sektöründe taahhüt edilen ihracat, önceki yıla göre yüzde 12,91 arttı.

DİİB kapsamında en fazla ihracat taahhüdünde bulunulan sektör, 10 milyar 711,1 milyon dolar ile taşıt araçları sektörü olurken, 181 belge düzenlendi. Önceki yıla göre sektörün DİİB kapsamında öngördüğü ithalat yüzde 33,06, taahhüt ettiği ihracat ise yüzde 29,44 azaldı. Belge kapsamında 5 milyar 789,7 milyon dolar ithalat öngören sektörün, taahhüt ettiği ihracata göre ithalat oranı yüzde 54,05 düzeyinde. Geçen yıl demir-çelik sektöründe 296 DİİB düzenlenirken, 6 milyar 702,8 milyon dolarlık ithalat karşılığında 9 milyar 11 milyon dolarlık ihracat taahhüdü alındı. Sektörün taahhüt ettiği ihracat tutarının, önceki yıla göre yüzde 47,05 azalması dikkat çekti. Sektör, ihracat tutarının yüzde 74,38`i kadar ithalat öngörüyor. Geçen yıl, elektrikli makinalar sektöründe düzenlenen 163 DİİB kapsamında 2 milyar 544 milyon dolar, elektronik sektöründe 2 milyar 219 milyon dolarlık ihracat taahhüdü alındı.

DTM verilerine göre, geçen yıl düzenlenen, ihracatta vergi, resim ve harç istisnası belgesi sayısı, önceki yıla göre yüzde 112,41 artarak, 274`ten 582`ye çıktı. Söz konusu belgeler kapsamında öngörülen ihracat tutarı ise yüzde 17,86 artarak 7 milyar 665 milyon dolardan 9 milyar 621 milyon dolara yükseldi. Geçen yıl ayrıca, 955 milyon dolarlık iç satışın ihracat sayılmasına yönelik 60 yurtiçi satış ve teslim belgesi, 248 milyon dolarlık ara malın yurtdışında işlenmesini sağlamak üzere 102 hariçte işleme izin belgesi düzenlendi. Hariçte işleme izin belgesi kapsamında ihraç edilen 248 milyon dolarlık malın, işlendikten sonra 385 milyon dolar olarak ithal edilmesi öngörüldü.

 (İBB)